Loading…

Ανοιχτή διακυβέρνηση: Η αρχή μιας συζήτησης

Ως έννοια και πρακτική η ανοιχτή διακυβέρνηση εισήλθε στον εγχώριο δημόσιο διάλογο αμέσως μετά τις βουλευτικές εκλογές του περασμένου Οκτωβρίου. Η νέα κυβέρνηση μετά την ανάληψη των καθηκόντων της έθεσε άμεσα σε εφαρμογή μια από τις θεμελιώδης προεκλογικές της δεσμεύσεις για διαφάνεια, αξιοκρατία και διαβούλευση δημιουργώντας τον διαδικτυακό τόπο www.opengov.gr . Μέχρι σήμερα, έχουν δημοσιευθεί ανοικτές προσκλήσεις για την πλήρωση εκατοντάδων θέσεων πολιτικής ευθύνης και δεκάδες ηλεκτρονικές διαβουλεύσεις για σχέδια πράξεων και αποφάσεων της κυβέρνησης.

 

  Οι πολίτες στο άκουσμα του όρου "ανοιχτή διακυβέρνηση" τείνουν πλέον, σχεδόν αυτόματα, να την συσχετίζουν με κάποιο από τα δυο παραπάνω αντικείμενα. Γεγονός αναμενόμενο γιατί, πρός το παρόν, τα ΜΜΕ και ο ευρύτερος δημόσιος λόγος την ταυτίζουν αποκλειστικά με τη δυνατότητα της διαδικτυακής συλλογής βιογραφικών και την ηλεκτρονική διαβούλευση. Ωστόσο, η έννοια της ανοικτής διακυβέρνησης έχει σαφώς πολύ περισσότερη έκταση και βάθος. Γι' αυτό αξίζει να αρχίσει μια πιο συστηματική συζήτηση με στόχο την ανάδειξη καλών πρακτικών και παραδειγμάτων όχι μόνο σε επίπεδο κεντρικής κυβέρνησης, αλλά και σε φορείς του ευρύτερου δημόσιου χώρου.


 

Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το Labs.OpenGov.gr. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία της ομάδας για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τις νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών του γραφείου του Πρωθυπουργού που δείχνει πως ο σχεδιασμός των κρατικών ηλεκτρονικών υπηρεσιών μπορεί να γίνει με την ανοικτή συμμετοχή και τη συνεργασία είτε ειδικών κοινοτήτων που δραστηριοποιούνται γύρω από αυτές ή και των ίδιων των χρηστών τους.

 

Τα πρώτα δείγματα από αυτό το εγχείρημα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Αυτό είναι κάτι που εύκολα διαπιστώνει κανείς από το πλήθος των προτάσεων και από το γεγονός ότι πολλές από αυτές επιδεικνύουν στοιχεία ωριμότητας, εύστοχης διάγνωσης του προβλήματος και τεκμηρίωσης της προτεινόμενης λύσης. Αυτή την περίοδο το στοίχημα της δράσης του Labs.OpenGov.gr, η οποία ήδη διανύει τη 'Β φάση της, είναι η υλοποίηση των προτάσεων από τους αρμόδιους φορείς σε συνεργασία με εκείνους που τις κατέθεσαν. Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη πρόκληση είναι κατά πόσο θα καθιερωθεί η υιοθέτηση τέτοιων δράσεων συνεργατικότητας από περισσότερους φορείς και οργανισμούς.

 

Στο πεδίο της δημόσιας διαβούλευσης το στοίχημα είναι η εμπέδωση και η συνεχής βελτίωση των σχετικών, ηλεκτρονικών και μη, διαδικασιών. Πρόκειται για μια πολυεπίπεδη άσκηση που αφορά τη δράση κάθε θεσμικού παράγοντα του πολιτικού συστήματος. Απαιτείται να αφιερωθεί ποιοτικός χρόνος σε μια προσπάθεια να γίνει πλήρως κατανοητή η φύση των επιπτώσεων μιας ανοικτής και συμμετοχικής διαδικασίας λήψης των αποφάσεων. Πρέπει να γίνει σε όλο το δυνατό εύρος αντιληπτό απ' όλους ότι η εισαγωγή διαδικασιών ανοικτής διαβούλευσης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλουστευτικά ως ακόμη ένας νεωτερισμός. Η δημόσια διαβούλευση συνιστά διαμοίρασμα της εξουσίας διαμόρφωσης και λήψης αποφάσεων. Ένα διαμοίρασμα της εξουσίας που γίνεται με αντάλλαγμα την προστιθέμενη αξία που κομίζουν στη λήψη αποφάσεων με τις γνώσεις, τις ιδέες και τις προτάσεις τους οι πολίτες. Επομένως, ο δρόμος είναι γεμάτος από θεσμικά, κοινωνικά και πολιτιστικά εμπόδια και προκλήσεις που απαιτούν επιμονή και συνέπεια στην αναζήτηση δημιουργικών τρόπων αντιμετώπισης.

 

Αλέξανδρος Μελίδης

Μέλος της ομάδας OpenGov