Ανοιχτό–Ελεύθερο–Τοπικό: προς ένα αναπτυξιακό, διαφανές και συμμετοχικό μοντέλο για το Δήμο του 21ου Αιώνα

From Ελεύθερο Λογισμικό / Λογισμικό ανοιχτού κώδικα
Jump to: navigation, search

Τα ανοιχτά δεδομένα, το ανοιχτό λογισμικό και οι ανοιχτές τεχνολογίες αποτελούν το οξυγόνο για τη συμμετοχή του πολίτη και το καύσιμο για την ανάπτυξη του Δήμου.

Αλλά τι σημαίνει ανοικτό και γιατί είναι σημαντικό στο επίπεδο του Δήμου;

Το ανοικτό μπορεί να εμφανίζεται σε μία σειρά από επίπεδα, από τα δεδομένα (π.χ. του προϋπολογισμού) μέχρι το λογισμικό, το υλικό(hardware) και τις υποδομές, αλλά και τις διαδικασίες και τις υπηρεσίες που παρέχει ο Δήμος. Ανοικτό –σε οποιοδήποτε επίπεδο- σημαίνει ότι είναι διαθέσιμο στον πολίτη και στην επιχείρηση προκειμένου να το χρησιμοποιεί, να το μετατρέπει και να το βελτιώνει. Είτε πρόκειται για τον προϋπολογισμό, στον οποίο ο πολίτης μπορεί να συμμετέχει και να επιλέγει, π.χ. τα σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση ή να γίνουν περικοπές, είτε πρόκειται για το λογισμικό του δήμου ή οι αισθητήρες με τους οποίους ελέγχεται ο φωτισμός, το ανοικτό συνεισφέρει:

  • στη διαφάνεια
  • στη συμμετοχή
  • στη λογοδοσία

Το ανοιχτό εμβαθύνει τη δημοκρατική λειτουργία του δήμου και ενισχύει την ντόπια επιχειρηματικότητα. Κι αυτό γιατί το ανοικτό και το ελεύθερο είναι τελικά και πραγματικά τοπικό.

Είναι χρήσιμο να δούμε ποια είναι τα στοιχεία ενός πραγματικά ανοικτού Δήμου:

(α) Όχι αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες.

Η συμμετοχή του πολίτη στη διαδικασία της λήψης των αποφάσεων, στην πολιτική διαδικασία του Δήμου, είναι απαραίτητο στοιχείο της εμβάθυνσης της δημοκρατίας στην Πόλη.

Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από την ανοικτή διαβούλευση για τις αποφάσεις που λαμβάνονται και με την τεκμηρίωση της λήψης των αποφάσεων μέσα από τη διάθεση του σκεπτικού και της διαδικασίας τους.

(β) Μην περιμένεις τον πολίτη να σε ρωτήσει που ξοδεύεις τα λεφτά του. Ενημέρωσε τον εσύ.

Το σύνολο των αποφάσεων του Δήμου, αλλά και τον δεδομένων που παράγει είναι ανοικτά στο σημείο παραγωγής τους. Μεταβαίνουμε από ένα μοντέλο στο οποίο ο πολίτης ζητάει πληροφορία από το Δήμο, σε ένα μοντέλο που ο Δήμος παρέχει την πληροφορία στον πολίτη.

Το σύστημα αυτό οδηγεί σε αυτοέλεγχο της ίδιας της δημόσιας διοίκησης. Ουσιαστικά, η ορατότητα στη δράση της δημόσιας διοίκησης είναι αυτή που επιτρέπει τον εκ των προτέρων, συμμετοχικό, αποκεντρωμένο και από τα κάτω διαρκή έλεγχο. Αυτό σημαίνει να είναι ο πολίτης στο κέντρο των αποφάσεων και όχι απλά στο κέντρο της ρύθμισης.

(γ) Ο Δήμος είσαι εσύ.

Η υπηρεσίες που παρέχονται στον πολίτη ελέγχονται διαρκώς από τον πολίτη για την ποιότητα τους μέσα από κανάλια παροχής πληροφορίας προς το Δήμο και μέσα από δράσεις πληθοπορισμού που συνεισφέρουν ουσιαστικά στη βελτίωση της υπηρεσίας που προσφέρονται στον πολίτη. Για παράδειγμα, όταν ο πολίτης μπορεί να εντοπίσει τα παράνομα τραπεζοκαθίσματα ή τις βλάβες στο οδικό δίκτυο, το ηλεκτροφωτισμό ή σε άλλες βασικές υποδομές της πόλης μειώνεται δραστικά το κόστος για το Δήμο και βελτιώνεται η ποιότητα για τον πολίτη.

(δ) Ποιος παίρνει πόσα, από ποιόν, γιατί και τι έκανε τελικά με αυτά

Εμβαθύνουμε τη διαφάνεια παρέχοντας στοιχεία για τις συμβάσεις που πραγματοποιεί ο Δήμος με τους προμηθευτές του όχι μόνο σε επίπεδο αναδόχου, αλλά και σε επίπεδο υπεργολάβου, καθώς και σε σχέση με τα αποτελέσματα των χρηματοδοτούμενων έργων.

(ε) Δεν πληρώνουμε άδειες, αμοίβουμε ανθρώπους

Τα δεδομένα είναι το πετρέλαιο της νέας οικονομίας

Μην το πετάς – φτιάξε το

Με τις άδειες ανοιχτού λογισμικού αυτό επιτυγχάνουμε δεν είναι μόνο η μείωση του κόστους αλλά και η μετάβαση από ένα μοντέλο στο οποίο πληρώνουμε άδειες, σε ένα μοντέλο που αμοίβουμε ανθρώπους. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται το brain drain και δίνεται η δυνατότητα στην τοπική επιχείρηση να αναπτύξει δεξιότητας και να απασχολήσει προσωπικό υψηλής αξίας και γνώσης.

Επιπλέον, είναι απαραίτητο να δοθούν ανοικτά δεδομένα με τους ελάχιστους δυνατούς περιορισμούς, έτσι ώστε να είναι δυνατόν να δημιουργηθούν καινοτόμες εφαρμογές και να στηθούν νέες επιχειρήσεις με ισχυρό τοπικό στοιχείο. Από υπηρεσίες που αφορούν στον πολιτισμό και στον τουρισμό, μέχρι τη διευκόλυνση του ηλεκτρονικού εμπορίου τα ανοικτά δεδομένα αποτελούν το πετρέλαιο για τη νέα οικονομία και το βασικό αναπτυξιακό μοντέλο για το Δήμο του 21ου αιώνα.

Στο χέρι μας είναι να το χρησιμοποιήσουμε.

_._